Odkrywamy różnice - co lepsze spółka z o.o. czy sp. komandytowa? - Lawbox Firm

Odkrywamy różnice – co lepsze spółka z o.o. czy sp. komandytowa?

 In Aktualności

Wielokrotnie wspominałyśmy już, że wśród przedsiębiorców chętnie wybieraną formą prowadzenia działalności jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Niemniej nasi Klienci, równie często sięgają po spółkę komandytową , której zalety opisywałyśmym tutaj. Ostatnio przedsiębiorcy zaczęli gorączkowo zastanawiać się czy „eldorado” związane ze spółkami komandytowymi dobiegnie końca? Z uwagi na planowane zmiany w zakresie objęcia spółek komandytowych podatkiem CIT, nie mamy wątpliwości, że tendencja ta może ulec zmianie. Jeśli stoicie przed wyborem formy prowadzonej działalności, to poniższy artykuł może okazać się pomocny w podjęciu decyzji. O tym jakie są główne podobieństwa a jakie różnice między spółką z ograniczoną odpowiedzialnością a spółką komandytową piszemy poniżej:

Rodzaj spółki

Spółka komandytowa jest spółką osobową, natomiast spółka z ograniczoną odpowiedzialnością jest spółką kapitałową. Podział ten można uzasadnić w ten sposób, że istotą działania spółek osobowych jest osobiste zaangażowanie wspólników w działalność spółki, dlatego też zbycie praw i obowiązków jest obwarowane dodatkowymi wymogami (możliwe tylko, gdy umowa spółki to przewiduje), natomiast w spółkach kapitałowych podstawowe znaczenie przypisywane jest kapitałowi, a wspólnicy mogą praktycznie bez przeszkód zbywać swoje udziały bez wpływu na dalszą działalność spółki.

WAŻNE: Spółka komandytowa należy do kręgu spółek osobowych, natomiast spółka z ograniczoną odpowiedzialnością to spółka kapitałowa.

Spółki osobowe są zaliczane do tzw. ułomnych osób prawnych, czyli jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, którym przepisy przyznają zdolność prawną. Zgodnie z art. 8 § 1 Kodeksu spółek handlowych spółka osobowa może we własnym imieniu nabywać prawa, w tym własność nieruchomości i inne prawa rzeczowe, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywaną.

Spółki kapitałowe są osobami prawnymi, posiadają więc zarówno zdolność prawną, jak i zdolność do czynności prawnych.

W przypadku spółek kapitałowych można wyróżnić tzw. etap spółki w organizacji, tj. (a) od dnia zawarcia umowy spółki z o.o. w formie aktu notarialnego bądź (b) z chwilą zawiązania spółki akcyjnej (a więc zasadniczo moment ten następuje z chwilą objęcia wszystkich akcji (art. 310 § 1 ksh),
do momentu jej rejestracji w rejestrze przedsiębiorców. Spółki kapitałowe w organizacji, podobnie jak spółki osobowe, są ułomnymi osobami prawnymi. W efekcie spółki osobowe mogą dokonywać czynności prawnych dopiero od chwili wpisania do rejestru przedsiębiorców KRS, a spółki z ograniczoną odpowiedzialnością mogą prowadzić działalność już od momentu zawarcia umowy spółki działając jako tzw. spółki w organizacji.

Odpowiedzialność wspólników

W spółkach osobowych zasadą jest solidarna odpowiedzialność wspólników za zobowiązania tej spółki. Odpowiedzialność wspólnika spółki osobowej jest ukształtowana w ten sposób, że wierzyciel
w pierwszej kolejności zaspakajany jest z majątku spółki, a jeżeli majątek spółki nie wystarczy na pokrycie długu, wówczas wierzyciel może egzekwować swoją należność z majątków osobistych wspólników na zasadach odpowiedzialności solidarnej. Jeżeli więc świadczenie wierzyciela spełni tylko jeden wspólnik, uzyskuje on roszczenie zwrotne względem pozostałych wspólników.

Ta zasada doznaje jednak pewnych wyjątków. W przypadku spółki komandytowej zakres odpowiedzialności wspólników zależy od tego czy wspólnik jest komplementariuszem czy komandytariuszem.

WAŻNE: Aby powstała spółka komandytowa, co najmniej jeden ze wspólników musi mieć status komplementariusza, a co najmniej jeden komandytariusza. Spółka komandytowa może zacząć „działać” z momentem wpisu do KRS.

Zróżnicowanie odpowiedzialności wspólników za zobowiązania spółki sprowadza się do tego, że komplementariusz ponosi odpowiedzialność nieograniczoną, a odpowiedzialność komandytariusza jest ograniczona. Komplementariusz odpowiada całym swoim majątkiem osobistym solidarnie z innymi komplementariuszami, ale egzekucja z majątku komplementariusza może być prowadzona dopiero, gdy egzekucja z majątku samej spółki okaże się bezskuteczna. Zgodnie z Kodeksem spółek handlowych za zobowiązania spółki komandytowej komandytariusze odpowiadają zasadniczo do wysokości sumy komandytowej. O tym jak można wyłączyć odpowiedzialność komandytariusza pisaliśmy tutaj.

Zaletą prowadzenia działalności gospodarczej w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest właśnie przede wszystkim brak odpowiedzialności wspólników za obowiązania spółki. Za zobowiązania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiada przede wszystkim sama spółka całym swoim majątkiem. Dopiero w przypadku, gdy egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna, to odpowiedzialność zaktualizuje się po stronie członków zarządu. Jednak wówczas członek zarządu może zwolnić się z odpowiedzialności w przypadkach uregulowanych w art. 299 § 2 Kodeksu spółek handlowych. Natomiast odpowiedzialność wspólników co do zasady jest wyłączona i może powstać wyłącznie w kilku szczególnych sytuacjach, wyraźnie wskazanych w Kodeksie spółek handlowych. Osoby te odpowiadają wobec spółki za szkody wyrządzone działaniem sprzecznym z prawem lub umową spółki.

Podatki

W przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością co do zasady występuje tzw. podwójne opodatkowanie. Jeśli zastanawiacie się czym jest podwójne opodatkowanie, to spieszymy wyjaśnić, że podatek jest płacony poniekąd dwukrotnie. Najpierw podatek dochodowy od swojego dochodu płaci spółka z o.o. (CIT według stawki 19 albo 9%), a następnie od dywidendy (zaliczek na poczet dywidendy) podatek dochodowy płacą wspólnicy.

Wyjaśniamy, że na gruncie prawa, spółka z o.o. jest odrębnym od swoich wspólników podmiotem prawnym, w związku z czym jest zobowiązana do samodzielnego odprowadzania podatku dochodowego od osób prawnych od osiągniętego przez nią dochodu. Natomiast jeśli spółka wypracuje zysk, a wspólnicy postanowią o jego wypłacie w postaci dywidendy, to wówczas po stronie każdego ze wspólników powstanie dodatkowo konieczność uiszczenia zryczałtowanego podatku dochodowego od wypłaconej dywidendy i wówczas dochodzi właśnie do podwójnego opodatkowania.

Warto dodać, że podwójne opodatkowanie nie zawsze wystąpi u spółki z o.o. Niektóre koszty spółki pomniejszają podatek dochodowy. Należy jednak pamiętać, że wspólnicy spółki z o.o. nie mogą swobodnie i dowolnie wypłacać pieniędzy z konta bankowego spółki, ponieważ środki te należą do spółki (to konsekwencja tego, że spółka jest odrębnym od wspólników podmiotem prawnym). Zatem nie każdy wydatek będzie stanowił dla spółki koszt.

W przypadku spółek komandytowych na chwilę obecną jedynym podatkiem jest podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT), który muszą odprowadzać wspólnicy. Piszę “na chwilę obecną”, bowiem trwają prace legislacyjne nad projektem ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne oraz niektórych innych ustaw, zgodnie z którym wprowadzony ma zostać podatek CIT także dla spółek komandytowych.

Składki na ubezpieczenia społeczne

Wspólnicy spółki komandytowej będący osobami fizycznymi zobowiązani są odprowadzać z tego tytułu składki na ubezpieczenia społeczne oraz zdrowotne. Wspólnicy spółki o.o. takiego obowiązki nie mają. Z jednym wyjątkiem nie dotyczy to wspólnika jednoosobowej spółki z o.o., który na gruncie prawa ubezpieczeń społecznych jest traktowany podobnie jak osoba samozatrudniona, co powoduje, że również musi odprowadzać składki z tytułu ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego.

WAŻNE: Jedyny wspólnik sp. z o.o. jest traktowany jako osoba samozatrudniona w świetle odprowadzania składem na ubezpieczenie społeczne oraz zdrowotne.

Członek zarządu, który wyłącznie na podstawie aktu powołania pełni swoje obowiązki w spółce z o.o. nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom w ZUS-ie z tego tytułu. Obowiązek taki powstanie, gdy członek zarządu zostanie zatrudniony w spółce na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej.

Zarząd

Spółki komandytowe są reprezentowane przez komplementariuszy, przy czym w umowie spółki można wyłączyć całkowicie prawo do reprezentowania spółki przez wskazanego komplementariusza, bądź ustanowić zasady reprezentacji spółki wskazując przykładowo, że spółkę reprezentuje każdy komplementariusz samodzielnie, albo że konieczne jest współdziałanie dwóch komplementariuszy, bądź komplementariusza i prokurenta. Co do zasady prawo do reprezentowania spółki komandytowej nie przysługuje komandytariuszom. Komandytariusz może reprezentować spółką tylko w charakterze pełnomocnika lub prokurenta.

Warto w tym miejscu zwrócić uwagę na dwa pojęcia: prowadzenie spraw spółki oraz jej reprezentacja. Nie należy mylić tych dwóch pojęć. Nie wdając się w głębsze rozważania na ten temat należy stwierdzić, że prowadzenie spraw spółki skupia się przede wszystkim na relacjach wewnętrznych między wspólnikami, a reprezentacja dotyczy stosunków zewnętrznych spółki z osobami trzecimi. Prawo do prowadzenia spraw spółki komandytowej posiadają komplementariusze. Komandytariusze nie mają natomiast ani prawa, ani obowiązku prowadzenia spraw spółki, chyba że wspólnicy inaczej postanowią w umowie spółki komandytowej.

Natomiast w spółkach kapitałowych do reprezentacji spółki i prowadzenia jej spraw powoływany jest specjalny organ, którym jest zarząd. W skład zarządu mogą wchodzić zarówno wspólnicy spółki jak i osoby trzecie.

Ilość wspólników

Do założenia spółki komandytowej potrzebnych jest co najmniej dwóch wspólników, z czego jak wskazano powyżej, co najmniej jeden musi mieć status komplementariusza a co najmniej jeden status komandytariusza. Nie można zatem założyć spółki komandytowej, w której będzie występowało dwóch komandytariuszy a jednocześnie nie będzie żadnego komplementariusza.

Odmiennie w odniesieniu do spółek kapitałowych, dopuszczalne jest utworzenie jednoosobowej spółki z o.o. Wynika to z faktu, że działalność spółek osobowych opiera się o współdziałanie osób będących wspólnikami, a zatem musi ich być co najmniej dwóch.

Kapitał

Jak już wspominałam wyżej, podstawą działalności spółki kapitałowej jest jej kapitał. Minimalny kapitał zakładowy jaki musi posiadać spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wynosi 5.000,00 zł. Zostaje on pokryty poprzez wniesienie przez wspólników wkładów, w zamian za które wspólnicy nabywają udziały. Wkłady mogą przybrać zarówno formę pieniężną, jak i niepieniężną. Środki składające się na kapitał zakładowy stanowią wyodrębniony majątek spółki, a wspólnicy nie mają prawa do swobodnego dysponowania tym majątkiem.

W spółkach komandytowych nie występuje pojęcie kapitału zakładowego, natomiast wspólnicy wnoszą do spółki wkłady, które muszą zostać oznaczone w umowie spółki. Wkład może być pieniężny jak i niepieniężny. Pamiętać jednak należy, że wykonanie pracy lub świadczenie usług na rzecz spółki komandytowej może stanowić wkład komandytariusza tylko w sytuacji, gdy wartość wkładów pieniężnych oraz niepieniężnych (rzeczowych) wnoszonych przez tego komandytariusza do spółki komandytowej pokrywa wysokość sumy komandytowej. Ma to związek z ograniczoną odpowiedzialnością komandytariusza (do wysokości sumy komandytowej), która może zostać wyłączone poprzez wniesienie wkładu w wysokości równej lub wyższej sumie komandytowej, o czym szerzej pisaliśmy tutaj.

Możliwość rejestracji przez Internet

Obecnie obie spółki mogą zostać założone przez Internet przy wykorzystaniu wzorca umowy udostępnionego w systemie teleinformatycznym s24. Rejestracja przez system s24 jest o tyle korzystna, że pozwala załatwić wszystkie formalności związane z założeniem i rejestracją obu spółek przez Internet, a więc bez wychodzenia z domu. Po drugie nie jest wymagana wizyta u notariusza, co pozwala ograniczyć koszty (wybór formy tradycyjnej wymaga zawarcia mowy spółki w formie aktu notarialnego zarówno w odniesieniu do spółki komandytowej jak i spółki z o.o.). Niższa będzie także opłata sądowa. Z drugiej strony rejestracja przez Internet ogranicza wspólników przy kształtowaniu treści umowy spółki, gdyż umożliwia jedynie wybór wyraźnie wskazanych w systemie opcji.

Likwidacja spółki

Likwidacja spółki z ograniczoną odpowiedzialnością wymaga przeprowadzenia pełnego postępowania likwidacyjnego, które jest dość czasochłonne (trwa co najmniej 7 miesięcy), natomiast spółka komandytowa może zostać rozwiązana bez przeprowadzenia likwidacji. Wspólnicy spółki komandytowej mogą zdecydować o innym sposobie zakończenia działalności spółki komandytowej, o ile umowa spółki nie stanowi, że konieczne jest przeprowadzenie likwidacji. Uzgodnienie dotyczące innego niż likwidacja sposobu zakończenia działalności spółki może mieć miejsce w uchwale o rozwiązaniu spółki bądź w odrębnym porozumieniu.

Mamy nadzieje, że powyższy artykuł rozwiał Wasze wątpliwości związane z wyborem odpowiedniej formy działalności.

Jesteś zainteresowany założeniem lub przekształceniem spółki? Zapraszamy do kontaktu.

Autor: r.pr. Patrycja Jurczok

Przeczytaj także:

Zakładanie spółek za granicą

Koronawirus a zmiany w prawie spółek handlowych

Doing business in Poland

Recent Posts
Contact Us

We're not around right now. But you can send us an email and we'll get back to you, asap.

Start typing and press Enter to search

Koronawirus a zmiany w prawie spółek handlowychsprzedaż udziałów w spółce